Văn khấn lau dọn bàn thờ là lời xin phép thần linh, gia tiên trước khi bao sái, tức lau bàn thờ, rửa đồ thờ và tỉa chân nhang để đón năm mới. Việc này thường làm vào nửa cuối tháng Chạp. Tết Đinh Mùi năm nay thì nên dọn cho xong trước lễ tất niên, tức trước ngày 28 tháng Chạp (thứ Năm, 04/02/2027).
Lời khấn và các bước ở đây theo nếp nhiều nhà vẫn làm; mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác. Lau dọn bàn thờ thì con cháu tự làm được, chẳng cần mời thầy. Riêng chuyện thay bát hương hay dời chỗ bàn thờ thì nên hỏi người lớn trong họ trước đã.
Nên lau dọn bàn thờ cuối năm vào ngày nào?
Không có ngày nào chung cho mọi nhà. Có nhà dọn trước 23 tháng Chạp cho bàn thờ sạch sẽ lúc cúng ông Công ông Táo, có nhà để sau lễ tiễn Táo quân mới dọn. Miễn sao xong trước lễ tất niên và giao thừa là được.
| Âm lịch | Dương lịch | Việc thường gắn với mốc này |
|---|---|---|
| Rằm tháng Chạp | Thứ Sáu, 22/01/2027 | Lễ rằm cuối cùng của năm |
| 20–22 tháng Chạp | 27/01 – 29/01/2027 | Dọn trước lễ ông Công ông Táo |
| 23 tháng Chạp | Thứ Bảy, 30/01/2027 | Lễ tiễn Táo quân |
| 24–27 tháng Chạp | 31/01 – 03/02/2027 | Dọn sau lễ ông Công ông Táo |
| 28 tháng Chạp | Thứ Năm, 04/02/2027 | Nhiều nhà cúng tất niên |
Bao sái bàn thờ ngày nào đẹp?
Bao sái bàn thờ ngày nào đẹp không có câu trả lời chung: bảng “ngày đẹp, giờ đẹp” trên báo mỗi năm do chuyên gia phong thủy chọn theo lịch can chi của năm ấy, và bảng cho Tết Đinh Mùi 2027 hiện chưa có nguồn đáng tin. Hai chuyên gia được báo chí dẫn dịp Tết 2026 cùng nói về thời điểm: nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải (VietNamNet, 05/02/2026) cho rằng bao sái, tỉa chân nhang tốt nhất làm sau lễ cúng ông Công ông Táo, trước lễ chỉ cần lau dọn, bày biện gọn gàng; chuyên gia Phạm Cương (Dân trí, 11/02/2026) cho biết việc này thường làm từ 23 tháng Chạp trở đi, vào ban ngày, tránh tối muộn.
Theo cách tính đó, bao sái bàn thờ Tết 2027 rơi vào khoảng sau lễ ông Công ông Táo thứ Bảy 30/01/2027 (23 tháng Chạp) đến trước lễ tất niên, mà nhiều nhà làm vào 28 hoặc 29 tháng Chạp (thứ Năm 04/02 hoặc thứ Sáu 05/02/2027). Chuyên gia Phạm Cương cũng dặn đừng biến bao sái thành chuỗi kiêng kỵ gây lo lắng; nhà nào quen dọn trước 23 tháng Chạp thì cứ giữ nếp nhà.
Chuẩn bị lễ xin phép và đồ lau dọn
- Lễ nhỏ để khấn: hương, hoa, trái cây, chén trà hoặc chén rượu.
- Đồ lau: khăn sạch dành riêng cho bàn thờ, một chậu nước ấm. Nhiều nhà pha thêm rượu trắng với gừng đập dập, có nhà dùng nước ngũ vị hương.
- Dụng cụ: cái nhíp hay kéo nhỏ để tỉa chân nhang, cái khay lót, túi sạch đựng chân nhang với hoa héo, và một cái ghế chắc để với lên chỗ cao.
Văn khấn lau dọn bàn thờ (khấn trước khi bao sái)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ tiên nội ngoại họ ……Hôm nay là ngày …… tháng Chạp năm Bính Ngọ.
Tín chủ (chúng) con là: ……
Ngụ tại: ……Nhân dịp cuối năm, năm mới sắp đến, chúng con thành tâm sắm lễ, thắp nén tâm hương, kính xin phép chư vị Tôn thần và các cụ Tổ tiên cho con cháu được lau dọn bàn thờ, bao sái đồ thờ, tỉa chân nhang để đón năm mới.
Trong lúc lau dọn, nếu có điều gì sơ suất, cúi xin chư vị Tôn thần và các cụ Tổ tiên lượng thứ.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lời khấn sau khi lau dọn xong
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chư vị Tôn thần, các cụ Tổ tiên nội ngoại.
Hôm nay con cháu đã lau dọn, bao sái bàn thờ xong. Con là ……, ngụ tại ……, thành tâm thắp nén hương, kính mời chư vị Tôn thần và các cụ trở về an vị, chứng giám lòng thành, phù hộ cho cả nhà năm mới bình an.Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Cách lau dọn bàn thờ và tỉa chân nhang
- Thắp hương, khấn xin phép, đợi hương tàn rồi mới bắt tay vào dọn. Tắt hết nến, đèn dầu trước khi lau.
- Chụp lại tấm ảnh bàn thờ trước khi dọn, lát bày lại cho đúng chỗ. Hạ từng món đồ thờ xuống khay. Bát hương thì để nguyên; lỡ phải nhấc ra lau mặt bàn thì đặt lại đúng chỗ, đúng hướng cũ.
- Lau bàn thờ, đồ thờ bằng khăn sạch vắt ráo. Đồ đồng lau xong phải lau khô ngay kẻo xỉn; đồ gỗ sơn son thếp vàng thì chỉ lau nhẹ tay.
- Tỉa chân nhang: rút bớt chân nhang cũ. Nhiều nhà để lại số lẻ, 3, 5 hoặc 7 chân. Tro vón cục thì gạt nhẹ cho phẳng, đừng đổ hết tro đi.
- Gom chân nhang, hoa héo vào túi sạch. Nhiều nhà đem hóa (đốt) gọn rồi chôn tro dưới gốc cây, không bỏ lẫn vào rác sinh hoạt.
- Bày lại đồ thờ, thay hoa quả mới, thắp hương khấn an vị. Bát hương, bình hoa, mâm quả, đôi nến đặt ở đâu theo nếp “đông bình tây quả” thì bài trang trí bàn thờ ngày Tết có nói kỹ.
Bao sái bàn thờ xong có phải thắp hương không?
Bao sái bàn thờ xong, theo nếp nhiều nhà, vẫn thắp hương: bày lại đồ thờ, thay hoa quả, rồi thắp hương khấn an vị để mời thần linh, gia tiên về lại chỗ thờ. Báo VietNamNet (06/02/2026), dẫn chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà, viết rằng sau khi bao sái, rút tỉa chân nhang, gia chủ đọc văn khấn an vị bát hương. Lời khấn ngắn cho việc này nằm ở mục lời khấn sau khi lau dọn xong trong bài văn khấn lau dọn bàn thờ.
Chân nhang rút ra khi bao sái thì gom vào túi sạch; nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải khuyên đem hóa cùng lúc hóa vàng mã, theo VietNamNet. Thắp hương an vị xong, đừng để khăn lau, túi chân nhang hay giấy gói đồ thờ nằm gần bát hương, nến đang cháy.
Lau dọn bàn thờ Thần Tài, ông Địa cuối năm
Nhà buôn bán thường có thêm bàn thờ Thần Tài, ông Địa đặt sát đất, và nhiều nhà bao sái luôn bàn thờ này trong đợt dọn cuối năm. Dọn trước hay sau lễ ông Công ông Táo là tùy nhà, miễn xong trước tất niên như bàn thờ gia tiên. Trước khi động tay vẫn thắp hương, khấn xin phép rồi đợi hương tàn.
- Lau tượng Thần Tài, ông Địa bằng khăn mềm vắt thật ráo, nhẹ tay; lau xong đặt lại đúng chỗ, đúng hướng cũ. Báo Sức khỏe & Đời sống cũng dặn đừng xê dịch tượng một cách bất cẩn.
- Bát hương thì tỉa chân nhang, gạt phẳng tro như cách làm với bàn thờ gia tiên ở trên.
- Nước, rượu để lâu thì đổ đi, thay hoa quả mới; mấy hũ gạo, muối, nước nếu nhà có bày thì thay theo nếp nhà.
Qua Tết, nhiều nhà cúng bàn thờ Thần Tài, ông Địa vào ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng, năm nay là thứ Hai 15/02/2027; sắm lễ ra sao thì có bài ngày vía Thần Tài 2027.
Những điều nên tránh khi bao sái bàn thờ
- Dùng chất tẩy mạnh cho đồ gỗ sơn son thếp vàng hay đồ đồng, dễ bong sơn, loang màu lắm.
- Trèo lên bàn thờ, hay để trẻ con trèo; lau chỗ cao thì đứng ghế chắc và nhờ người giữ.
- Lau lúc nến, hương còn cháy, hoặc để khăn lau gần lửa.
- Tự ý thay bát hương hay dời bàn thờ khi chưa hỏi ý người lớn trong nhà.
Dọn bàn thờ thì thường dọn luôn cả nhà; khu nào làm trước, làm sau thế nào thì đọc dọn nhà đón Tết, còn bày hoa, treo câu đối cho nhà nhỏ thì xem trang trí Tết nhà nhỏ. Hai lễ hay đi liền với việc dọn bàn thờ là văn khấn ông Công ông Táo và văn khấn tất niên. Các lễ còn lại của mùa Tết, ngày nào cúng gì, có ở bài văn khấn Tết Nguyên đán.
