Thực đơn chay ngày Tết cho bốn người có thể gồm đậu phụ sốt nấm, rau củ xào, canh bí cà rốt và cơm. Cả bữa không dùng thịt, cá, trứng, sữa hay nước mắm. Có điều mỗi người ăn chay một kiểu, nên bạn vẫn phải đọc nhãn gia vị và hỏi xem người ăn kiêng những gì.
Thực đơn chay ngày Tết này là một bữa cơm nhà, định lượng chỉ để bạn ước chừng, không phải chế độ ăn điều trị gì. Muốn bày thêm bánh chưng chay hay món khác đã làm sẵn thì bớt cơm và các món theo sức ăn, đừng giữ nguyên lượng tất cả.
Thực đơn chay ngày Tết và nguyên liệu tổng
| Món | Nguyên liệu chính |
|---|---|
| Đậu phụ sốt nấm | 600 g đậu phụ, 200 g nấm, 15 ml nước tương, 5 g bột bắp |
| Rau củ xào | 400 g bông cải, 200 g cà rốt, 100 g nấm |
| Canh bí cà rốt | 500 g bí, 100 g cà rốt, khoảng 1,2 lít nước |
| Cơm | 300 g gạo khô, điều chỉnh theo sức ăn |
| Tráng miệng | Trái cây theo nhu cầu |
Cộng lại, cả thực đơn chay cho 4 người cần 300 g nấm và 300 g cà rốt. Chuẩn bị thêm chừng 30 ml dầu ăn cho cả bữa, cùng muối, tiêu hoặc gia vị chay có nhãn ghi rõ thành phần. Hành, tỏi thì tùy; người ăn kiêng hành tỏi vì lý do tôn giáo thì bỏ hẳn, và soát cả gia vị đóng gói nữa.
Khối lượng rau củ cho bữa chay là tính sau khi đã sơ chế. Mua cả cây hay loại phải bỏ đi nhiều thì tính mua thêm cho đủ. Bữa này chẳng cần tới nấm đắt tiền hay đồ chay giả thịt mới tròn vị.
Sơ chế trước khi bật bếp
Trước khi bật bếp nấu đồ chay, rửa rau củ bằng nước sạch, để ráo. Bông cải cắt miếng vừa ăn; cà rốt chia 200 g để xào, 100 g nấu canh. Bí bỏ phần không dùng, cắt miếng đều nhau cho dễ canh lúc chín.
Nấm thì làm sạch tùy loại, bỏ chỗ hỏng, miếng to thì cắt vừa ăn. Đậu phụ để ráo, cắt khối chừng 2–3 cm. Pha riêng 5 g bột bắp với 20 ml nước, lúc sắp cho vào sốt thì khuấy lại.
Bếp đang dùng chung để nấu món mặn thì trước khi làm thực đơn chay ngày Tết, rửa sạch dụng cụ và để riêng phần gia vị đúng kiêng khem của người ăn. Đừng múc nước canh mặn vào món chay cho đậm vị.
Nấu đậu phụ sốt nấm
Làm nóng chảo với chừng 15 ml dầu. Cho đậu phụ đã ráo vào áp chảo từng mặt ở lửa vừa; mặt đậu se lại rồi mới trở cho khỏi vỡ. Không muốn áp chảo thì có thể thả thẳng đậu vào sốt, đảo nhẹ tay hơn.
Cho 200 g nấm vào chảo, đảo tới khi nấm chín và ra bớt nước. Thêm chừng 200 ml nước và 15 ml nước tương, cho đậu vào rồi đun nhỏ lửa khoảng 5–7 phút. Nếm sốt khi đã chín rồi mới thêm muối, vì nước tương mỗi loại mặn một khác.
Khuấy lại bát bột bắp rồi rót từ từ vào chảo đang sôi lăn tăn, đảo nhẹ tới khi sốt sánh vừa. Sánh vừa ý rồi thì không cần đổ hết. Sốt bám đều đậu là tắt bếp, đừng để cạn đặc quánh.
Xào rau củ giữ độ chín vừa
Xào rau củ cho bữa chay thì đun chảo với chừng 10 ml dầu. Cho 200 g cà rốt vào trước, đảo một lúc rồi thêm bông cải và vài thìa nước. Đậy vung một lát cho rau chín, chốc chốc lại mở ra xem, đừng chỉ trông vào đồng hồ.
Thêm 100 g nấm, đảo tới khi nấm chín và rau mềm vừa ý người ăn. Nêm chút muối hoặc gia vị chay đã soát thành phần. Nhà có người khó nhai thì cắt nhỏ hơn, nấu mềm hơn; đừng giữ rau cứng chỉ để màu cho đẹp.
Món rau củ xào để sát giờ ăn hẵng xào cho nóng, đừng làm sẵn rồi hâm đi hâm lại.
Nấu canh và cơm
Với nồi canh bí cà rốt chay, cho 100 g cà rốt vào khoảng 1,2 lít nước, đun tới khi sôi lăn tăn. Cà rốt bắt đầu mềm thì thả bí vào, nấu tới độ chín vừa ăn. Nêm muối từng chút một; thích thì thêm chừng 5 ml dầu. Chưa rõ thành phần hạt nêm có hợp cách ăn chay của người ăn không thì khỏi dùng.
Cơm cho bữa chay thì nấu 300 g gạo theo loại gạo và hướng dẫn của nồi nhà bạn. Lượng nước thì tùy loại gạo, không có một mức chung. Có thêm bánh hay bún thì bớt gạo ngay từ lúc nấu cho khỏi thừa.
Thứ tự làm bữa ăn trong một buổi
Muốn nấu xong thực đơn chay ngày Tết trong một buổi thì vo gạo, nấu cơm trước. Trong lúc chờ cơm, sơ chế hết rau, nấm và đậu. Bắc nồi canh lên, bếp còn lại làm sốt đậu phụ, sát giờ dọn mâm thì xào rau.
Chỉ có một bếp thì nấu canh trước, rồi tới đậu phụ, cuối cùng mới xào rau. Dọn ra vừa đủ ăn; phần còn lại phải cất lạnh đúng cách, đừng để trên bàn cả buổi chỉ vì nghĩ đồ chay không có thịt.
Thay nguyên liệu khi gia đình có nhu cầu khác
Bông cải có thể đổi sang loại rau nhà mình thích, chỉ là thời gian nấu sẽ khác. Người không ăn được đậu nành thì đừng chỉ đổi nước tương mà vẫn giữ nguyên đậu phụ; phải thay cả món chính bằng món khác hợp với họ, và soát lại nhãn gia vị.
Làm thêm món cuốn thì bày rau và đồ cuốn riêng, ai thích gì tự cuốn nấy. Bạn có thể lấy thực đơn chay ngày Tết này thay cho một bữa trong thực đơn 3 ngày Tết, rồi sửa lại danh sách nguyên liệu trước khi đi chợ. Muốn có thêm món ngọt để dành mấy ngày Tết thì xem cách làm mứt Tết.
