Thực đơn 3 ngày Tết cho 4 người nên có vài món quen của gia đình, xen bữa nấu nhanh và một danh sách nguyên liệu cộng theo từng món. Bảng thực đơn trong bài tính cho bốn người lớn ăn ở nhà đủ ba bữa mỗi ngày, chưa tính khách. Khẩu phần chỉ là mức gợi ý, nhà bạn ăn khỏe hay ăn ít thì tăng giảm theo; đây cũng không phải thực đơn dinh dưỡng riêng cho ai.
Hôm nào cả nhà đi chúc Tết rồi ăn ngoài một bữa thì gạch bữa ấy khỏi thực đơn 3 ngày Tết trước khi đi chợ. Nhà có trẻ nhỏ, người ăn kiêng theo chỉ định bác sĩ hay người bị dị ứng thì đổi món, đổi lượng cho hợp.
Bảng thực đơn 3 ngày Tết
| Ngày | Bữa sáng | Bữa trưa | Bữa tối |
|---|---|---|---|
| Mùng 1 | Bánh chưng, trái cây | Thịt kho trứng; rau luộc; canh củ cải, cà rốt; cơm | Cá sốt cà chua; canh rau nấu tôm; cơm |
| Mùng 2 | Cháo gà cà rốt | Gà kho gừng; canh bí nấu tôm; rau luộc; cơm | Đậu phụ sốt cà chua; canh nấm cà rốt; cơm |
| Mùng 3 | Miến gà nấm | Cá kho; canh bí; rau luộc; cơm | Bún cuốn đậu phụ, rau và dưa chuột; canh nấm cà rốt |
Lịch nhà mình thay đổi thì cũng chẳng cần nấu đủ cả thực đơn 3 ngày Tết. Bánh chưng với thịt kho là đủ mùi Tết rồi, mấy bữa còn lại chủ yếu để xoay vòng nguyên liệu, khỏi phải làm món cầu kỳ. Có sẵn một hũ dưa hành hay củ kiệu làm từ trước Tết thì bữa nào cũng đỡ ngán (xem cách làm củ kiệu, dưa hành). Nhà miền Bắc thì có thể nấu sẵn một nồi thịt đông từ hôm trước, cất ngăn mát ăn dần trong 3–4 ngày.
Định lượng thực đơn 3 ngày Tết cho từng bữa
Mùng 1 Tết: sáng ăn chừng 600 g bánh chưng cho cả nhà bốn người, thêm ít trái cây. Trưa cần 600 g thịt, 4 quả trứng, 600 g rau luộc, 300 g củ cải và 200 g cà rốt để nấu canh. Tối cần 500 g cá đã làm sạch, 300 g cà chua, 400 g rau nấu canh và 200 g tôm đã làm sạch.
Mùng 2 Tết: sáng nấu cháo cho bốn người với 150 g gạo, 300 g thịt gà và 100 g cà rốt. Trưa cần 600 g gà, 500 g bí, 200 g tôm và 500 g rau. Tối cần 600 g đậu phụ, 300 g cà chua, 200 g nấm và 100 g cà rốt.
Mùng 3 Tết: sáng nấu miến với 200 g miến khô, 300 g thịt gà và 100 g nấm, đủ cho bốn người. Trưa cần 600 g cá, 500 g bí và 500 g rau. Tối cần 400 g bún tươi, 400 g đậu phụ, 300 g rau ăn kèm, 300 g dưa chuột, 200 g nấm và 100 g cà rốt; nhà quen cuốn kiểu gì thì mua thêm bánh tráng kiểu ấy.
Năm bữa có cơm trong thực đơn 3 ngày Tết tính 250 g gạo khô mỗi bữa cho bốn người. Nhà ăn khỏe hơn thì tăng cơm, bún hay món chính, rồi cộng lại danh sách trước khi đi chợ.
Tổng nguyên liệu để kiểm trước khi đi chợ
Thịt, cá, tôm, rau trong bảng tổng nguyên liệu cho 3 ngày Tết tính theo phần đã sơ chế; mua loại nguyên con hay còn vỏ thì phải mua dư ra. Bảng cũng chưa tính trái cây, gia vị và những thứ nhà đang có sẵn.
| Nguyên liệu | Tổng cho kế hoạch |
|---|---|
| Gạo khô, gồm nấu cơm và cháo | 1,4 kg |
| Bánh chưng chín | 600 g |
| Miến khô; bún tươi | 200 g; 400 g |
| Thịt heo; trứng | 600 g; 4 quả |
| Thịt gà | 1,2 kg |
| Cá | 1,1 kg |
| Tôm đã làm sạch | 400 g |
| Đậu phụ | 1 kg |
| Rau lá, gồm phần luộc, nấu canh và ăn kèm | 2,3 kg |
| Bí; củ cải | 1 kg; 300 g |
| Cà rốt; cà chua | 500 g; 600 g |
| Nấm; dưa chuột | 500 g; 300 g |
Soát thêm dầu ăn, nước mắm với gia vị quen dùng, hành, gừng, tỏi, bánh tráng và đồ pha nước chấm. Trừ đi phần trong bếp còn dùng được là ra số cần mua. Danh sách này là cộng dồn cả ba ngày, không có nghĩa phải mua hết trong một chuyến.
Chia việc nấu để không dồn vào ngày cuối năm
Trước kỳ nghỉ, chia sẵn thịt, cá, tôm theo từng bữa, ghi tên món rồi cất cho đúng chỗ. Đồ cho mấy bữa sau thì cấp đông, tới hôm trước mới rã đông; đừng dồn hết đồ tươi vào ngăn mát chỉ vì nghĩ ba ngày là ăn hết. Món nào làm sẵn được như nem rán (cuốn, rán sơ rồi cấp đông) hay giò thủ thì làm trước, Tết đỡ phải đứng bếp.
Tối hôm trước, món nào của ngày mai cần rã đông thì chuyển từ ngăn đá xuống ngăn mát. Sáng ra làm món nào lâu trước, rau với món xào nhanh thì để gần bữa. Thịt kho cũng chỉ cần nấu vừa một bữa theo công thức thịt kho tàu, chứ không nhất thiết kho cả nồi to ăn suốt kỳ nghỉ.
Đồ ăn nấu xong thì đừng để nguội mấy tiếng trên bàn. USDA khuyên chia ra hộp nhỏ, nông lòng và cho vào tủ lạnh trong vòng hai giờ; trời nóng trên chừng 32°C thì trong vòng một giờ (Hướng dẫn thức ăn thừa của USDA).
Đổi món mà không làm lại cả danh sách
Nhà không ăn cá thì thay bằng món thịt hay món đậu, rồi sửa đúng dòng nguyên liệu của bữa ấy. Có điều cùng số gam chưa chắc đã cùng chất bổ, đổi món thì đừng nghĩ hai thứ là như nhau.
Có thêm hai khách ăn trưa thì chỉ tăng nguyên liệu cho đúng bữa trưa ấy, đừng nhân cả danh sách ba ngày. Bữa nào cả nhà ăn ngoài thì cất phần nguyên liệu chưa dùng cho đúng cách, hoặc dời món sang hôm khác trước khi sơ chế.
Hết ba ngày thì ghi lại món nào vừa, món nào dư. Tết năm sau lên thực đơn 3 ngày Tết cứ dựa vào mấy dòng ghi chép ấy là sát nhất. Muốn thêm một bữa chay thì xem thực đơn chay ngày Tết cho 4 người.
